Տարվա ամփոփում․ մայրենի

Սեպտեմբեր

Կարդալ բայը չի սիրում հրամայական: Դանիել Պենակ, Առակներ, Առաջին շաբաթը նոր դպրոցում, Հացը: Հրանտ Մաթևոսյան, Գործնական քերականություն, Գործնական քերականություն. 22.09.23, Առաջին առաջադրանք 25․09․23, Մուշեղ Գալշոյան Կռունկ

Հոկտեմբեր

Հունձ, Գործնական քերականություն. 02-06.10.2023, Մայրենիյի ամսվա հաշվետվություն, ԱՇՈՒՆ ՕՐ, Իմ կենդանին, Սպասում, Պապն ու թոռը, Գործնական քերականություն 09-13.10.2023, Бурин, или Когда ребенок становится взрослым?: Сказка, Գործնական քերականություն, Հինգ հասուն տանձերը, «Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում ու երբեք էլ չեմ կարողանա»: Խորխե Բուկայ

Նոյեմբեր

Մայրենիյի հաշվետվություն հոկտեմբեր ամսից, Անդաստան: Դանիել Վարուժան, Գործնական քերականություն 08․11․23, Գործնական քերականություն 15․11․23, Պառավ ձին: Լև Տոլստոյ, Ինչ է ամենակարևոր բանը. շարադրություն, Գործնական քերականություն 20․11-, Մայրենիյի հաշվետվություն, Գործնական քերականություն 29․11․23, Ձմռան և Գարնան ճամփորդությունը մաս 2

Դեկտեմբեր

Գորտը, Էլֆի և Փեթրինի հաղթանակը Գրինչի դեմ, Գործնական քերականություն, Սուրբ Ծննդյան ծառի ամենահայտնի լեգենդը հեքիաթի վերլուծություն, Սուրբ Ծննդյան ծառի ամենահայտնի լեգենդը

Հունվար

Ամփոփում ենք առաջին ուսումնական շրջանը, Կարծես թե դարձել եմ ես տուն, Հայտնություն

Փետրվար

Վահան Տերյան բանաստեղծություններ, Հովհանես Թումանյան կենսագնություն, Հովհաննես Թումանյանի մանկությունը, Հովհանես Թումանյանը իմ պատկերացմամբ, Ճամփորդություն դեպի Հրանտ Մաթևոսյանի թանգարան, Հովանես Թումանյան։ Ամփոփում Ենք Սովորածը, Գոյականի թիվը, Գործնական քերականություն,

Մարտ

Ախթամար բալադ, Ախթամար բալադից հավանած հատված, 05․03․2024 Գործնական քերականություն, 1 урок проекта «Любовь — вечная тема искусства», Եղիշե Չարենց․ դաս 1, Գործնական քերականություն 14․03․2024, Այցելություն Եղիշե Չարենցի տուն թանգարան, Գործնական քերականություն 21․03․2024, Եղիշե Չարենց բանաստեղծություններ, Սպիտակ ջրաշուշան, Մարտ ամսվա հաշվետվություն մայրենի․,

Ապրիլ

Հաճելի երազը, Գործնական քերակիանություն 05․04․24, Մանկական աշխարհայացք կամ Լույս ու մութ աշխարհները: Ղ. Աղայան, 15.04 գործնական քերականություն, Լիլիայի հոգին գեղեցիկ է դառնում, Ցախավելի գաղտնիքը, 22.04-26.04.2024 գործնական քերականություն, Ապրիլ ամսվա ամփոփում․ մայրենի, 29.04-03.05.2024 Գործնական քերակնություն

Մայիս

Կատարի՛ր գործնական քերականության առաջադրանքներ, Լրացուցիչ աշխատանք, Գործնական քերականություն 16․05․2024, Վիլյամ Սարոյան | Նարինջները, Մայիս ամսվա ամփոփում․ մայրենի, Գործնական քերակնություն

Ակունքները

9-րդ 20-ական թվականները առաջատար հնագետները հավաքվել էին տեղումների Պետրինից 40 կմ հեռավորության վրա գտնվող կրաքրե անձավոն քարանձավում: Պեկինյան մարդը կրակ վառել գիտեր, կրաքարե անձավներում գտան խանձված ոսկոռներ, որոնք հավանաբար այդ նախնադարյան մարդկանց մնացորդներ էին: Նրանք որս էր անում, աշխատանքի համար գործիքներ սարքում որձաքարից քվարցարից և քվարցիտից բոլորովին վերջերս Չինաստանի Հարավի Յունան նահանգը գտավ ավելի հին մարդու մնացորդներ, որը Պեկինյան մարդուց 100 000 տարով ավելի մեծ էր։ Մենք վերաբնակեցման հաջորդ ալիքը, նրանք արդեն կարողանում էին իրար հետ խոսել, հաղորդակցվել լեզվի միջոցով: Լունշան Մշակույթ 1928.թ, Չինաստանի արևմտյան Շանդուն նահանգում գտան բրուտի բոլորխկով սարքած սև ու գորշագույն խեցեղեն: Սա նախկինում անհայտ մշակույթի գոյության նյութեղեն ապացույց էր։ Դրա ծաղկումը Ք.ա III և II հազարամյակների միջև ընկած ժամանակաշրջանում էր։

Գործնական քերակնություն

Կետադրի՛ր հետևյալ հատվածը.

Օրանջիայի ձորակում, ամեն գարնան մասրենիներն են ծաղկում, բացվում են վայրի վարդերը, դեղին, սպիտակ։ Երբ գարուն է լինում, տաքանում են Օրանջիայի քարերը և խլեզները փորի մաշկը դեղին, պառկում են տաք քարերի վրա, լեզուները հանում։

Այն ժամանակ երբ շեն էր, Մանասի խրճիթը Օրանջիայի ձորակում մասրենիներ չկային։ Տան պատերի վրայով երկչոտ խլեզներ չէին վազվզում, վայրի վարդերի տեղ բոստանում վարունգն էր ծաղկում։

Մի բարակ արահետ, Օրանջիայի ձորակը միացնում էր գյուղի հետ, այժմ այդ արահետն էլ չկա

Մանաս, ինչու տունդ Օրանջիայում շինեցիր, չգիտեիր որ Դավոյենց Առաքելն էլ աչք ուներ դրած ձորակին ուր ձյունն ավելի շատ է հալվում, և ձյունի տակից կանաչը ծլում

Դավոյենց Առաքելը եզան կաշվից տրեխները հագին, մի առավոտ աչքի տակով նայեց Օրանջիայի ձորակին, ուր նախրից ետ մնացած, երկու հորթ էին արածում և մտքում դրեց ձորակում ամարաթ կառուցել։

Իսկ երկու շաբաթ անց, Օրանջիայում Մանասն էր քարն ու կիր թափել, ոտքերը մինչև ծնկները վեր քաշած ցեխ էր շինում, ուստան էլ տաշած քարերն էր շարում։

Առաքելը գյուղում չէր, վերադարձին աչքի տակով նայեց շարած պատին, հերսոտեց և սրտում զայրույթը պահեց, որ առավոտյան Մանասի երեսով, տա կռիվ անի Օրանջիայի համար։

Հենց գիտես թե դատ ու դատաստան չկա էլի,  որ զոռ ես անում ասաց Մանասը Օրանջիայում, ես պիտի տուն շինեմ, Առաքել։

Մանաս, իմացիր առաջդ ով ա կանգնած, ես Դավոյենց Առաքելն եմ, բա դու ում լակոտն ես։

Եվ առ հա մի հատ, Մանասի գլխին ձեռքի դագանակով իրար անցան, աղմուկ աղաղակ եղավ, Մանասին արնաթաթախ տուն տարան։

Առաքելն էլ նայեց հեռացողներին, պատի տակ գերանի վրա նստոտած մարդկանց էլի սպառնաց և գնաց տուն։

1.Տրված բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների (օրինակ ՝ հրաշամանուկ- հրաշ-ա-մանուկ) և պարզի՛ր, թե բառաշարքերից յուրաքանչյուրն ի՞նչ ընդհանրությամբ է կազմված:
ա) Սահման-ա-դիր, զմրուխտ-ա-փայլ, կանխ-ա-վճար, սն-ա-փառ, բաղ-ա-ձայն, պարտ-ա-տեր, կենս-ա-խինդ, ջր-ա-մուկ,արև-ա-մանուկ, ձեռ-ա-գործ, նոր-ա-մուտ:
բ) Կեն-արար, կենս-ուրախ, զուգ-ընթաց, ջր-կիր, ջր-հեղեղ, բան-բեր, քար-տաշ, տն-պահ, լուսն-կա, մթն-կա, ձն-ծաղիկ, ռնգ-եղջյուր, քար-ափ, մոլ-եռանդ, հր-ձիգ, քար-տաշ, ակն-հայտ:

2.Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի՛ր շարքում օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:

ա) Արևմուտք, նեղսիրտ, գունաթափ, ձկնկիթ, ձեռնպահ:

բ) Ծալապակաս, չարագործ, գործակից, տառակեր, գետաբերան: Չկա

3. Ժխտական ապ, դժ, տ, ածանցներով կազմի՛ր տրված բառերի հոմանիշները:
Անգույն, անբախտ, անգետ, անշնորք, անարդյունք, անօրեն, անձև:

Դժգույն, դժբախտ, տհետ, ապաշնորհ, ապարդյուն։

Կոնֆուցիոսը համակարգում է

Չժոու դինաստիան իշխում էր Ք․ա․ XIդ․ մինչև Ք․ա․ 221թ․։ Չինաստանի պատմության ամենաերկար կառավարող դինաստիան էր Չժոուն։ Չինաստանում այդ դինաստիայի կառավարման ժամանակ Ք․ա․551-479թթ․ ոսկե դարն էր։ ՈՒսուցիչ Կունը Արևմուտքում հայտնի Կոնֆուցիոս անունով ծնվել էր Չինաստանի արևելքի Լու թագավորությունում, ներկայումս անվանում են Շանդուն նահանգ։ Նրա մասին մեզ հայտնի ամենավաղ տեղեկությունը ներկայացնում է Սիմ Ցյանն իր գրքում <<Պատմական նոթերում>>, որը գրվել է Ք․ա․ 100թ․ Կոնֆուցիոսի մահից 400 տարի անց։ Դեռ մանկուց նա հետաքրքրվում էր ծեսերով, հին ավանդույթներով։

Կոնֆուցիոսը նոր բան սովորեցնելու մտադրություն չուներ, նա առաջարկում էր զբաղվել հին արժեքների վերաիմաստավորումը։ Նախկինների պաշտամունքը ընտանիքում և պետության մեջ Կոնֆուցիոսի համար մարդու ներդաշնակ ամենակարևոր բներից մեկն էր։ Կոնֆուցիոսը մի քանի տարի անցկացրեց Լու թագավորությունում, բայց մեծ արդյունքների չհասավ։ Ք․ա․ 497թ․ սկսած շուրջ 13 տարի նա շրջեց Հյուսիսային Չինաստանում փորձելով տարածել իր ուսմունքը։ Նրա նպատակն էի վերականգնել ծեսերը , որոնք գործում էին Չժոու դինաստիայի կառավարման ընթացքում։

Թրծակավե բանակի գաղտնիքը

Պոկինից 900կմ դեպի հարավարևմուտք Շենսի նահանգի, Սիան քաղաքի մոտ Դեղին գետի լյոսի առափնյա դաշտերի մեջ, մի մեծ բլուր է բարձրանում։ Այդ բլրի տակ Չինաստանի առաջին կայսեր համբավավոր գերեզմանն է։ 1974թ․ մարտին ջրհոր փողոց գյուղացիներն 800մ հեռու հանկարծ մի դատարկ խորխորատ գտան, որտեղ զինորի արձան կար բնական չափերով։ Այն ժամանակ ոչ մեկի մտքով չէր անցնում, թե ինչ աղմուկ է առաջացնելու այդ գտածոն։ Դեռ այսօր էլ թրծակավե բանակի ոչ բոլոր գաղտնիքներն են բացահայտված։

Ամեն արձանի քաշը մոտ 200կգ է։ Ներքին շերտը խամ կոպիտ կավից է, ունի 3-10 սմ հաստություն։ Արտաքին շերտը, որի հաստությունը 3 սմ-ից ավելի չէր։ Որպեսզի թրծելուց կավը ճաք չռա հետը ավազ էին խառնում։ 8000 զինվորից կազմած բանակ պատրաստելու համար 80 արհեստավոր պետք է աշխատի 12 տարի անդաթար։

Ք․ա․ 247թ․ 12 տարեկան հասակում գահ բարձրացավ Ցին Չժեն կայսրը։ Նրա հրամանով այրվեցին բազմաթիվ պատմական գրքեր, որոնցիղ էին Կոնֆուցիոսի ստեղծագործությունները։ Նա վախենում էր, որ այդ աշխատությունները կվնասեն իր իշխանությանը։ Նրա կարծիքով Չինաստանի պատմությունը սկսվում է իր գահակալությունից։ Բացի դրանից Ցին Շի-հուանդի հրամանով ողջ-ողջ թաղվեցին 460 գիտնական, որոնք իր հետ համաձայն չէին։